Dr. Öğr. Üyesi · Mersin ÜniversitesiAssistant Professor · Mersin University
İlişkileri anlamak, insanı görmek.
Understanding relationships, seeing the person.
Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında öğretim üyesiyim. Yakın ilişkiler, toksik ilişki dinamikleri ve sosyal medya psikolojisi üzerine çalışıyorum. Bir insanı anlamanın yolunun, onu içinde var olduğu ilişki ağıyla birlikte görmekten geçtiğine inanıyorum — çünkü Bateson'ın da dediği gibi, anlam bağlantının kendisindedir.
I am a faculty member in Psychological Counseling and Guidance. My work focuses on close relationships, toxic relationship dynamics, and the psychology of social media. I believe the way to understand a person is to see them within the web of relationships they inhabit — for, as Bateson put it, meaning lies in the connection itself.
KurumAffiliationMersin Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik ABDMersin University, Faculty of Education Dept. of Psychological Counseling & Guidance
Araştırma AlanlarıResearch AreasYakın ilişkiler · Toksik ilişki davranışları · FOMO & sosyal medya · Sistemik aile yaklaşımı · Göçmen ruh sağlığıClose relationships · Toxic relationship behaviors · FOMO & social media · Systemic family approach · Migrant mental health
Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı'nda Dr. Öğr. Üyesi olarak görev yapıyorum. Lisans ve lisansüstü düzeyde Psikopatoloji, Grupla Psikolojik Danışma, Yakın İlişkiler Psikolojisi, Kişilik Kuramları, Bireyle Psikolojik Danışma Uygulamaları ve Eğitim Psikolojisi gibi dersleri yürütüyorum. Akademik formasyonum sistemik ve aile temelli yaklaşımlar üzerine kuruludur; bir bireyi anlamanın, onu içinde bulunduğu ilişkiler ağıyla birlikte ele almaktan geçtiğine inanıyorum.
Araştırmalarım romantik ilişkiler, toksik ilişki dinamikleri, evlilik ve boşanma süreçleri, evlilik doyumu ile sosyal medya kullanımının ilişkiler ve duygu düzenleme üzerindeki etkileri çevresinde şekilleniyor. Toksik İlişki Davranışları, Boşanma Kaygısı ve Algılanan Aile Sınırları gibi alanlarda ölçme araçları geliştirip Türkçeye kazandırdım. Kuramsal çerçevemi bağlanma kuramı, kabul ve kararlılık terapisi (ACT) ve sistemik aile yaklaşımlarının kesişiminde konumlandırıyorum.
Akademik çalışmalarımın yanında, sistemik ekol yönelimli bir terapist olarak yetişkin bireylerle çalışıyorum. Başta romantik ilişki ve aile sorunları olmak üzere; kaygı, depresif belirtiler ve yaşam geçişlerine bağlı zorluklar gibi pek çok farklı konuda destek sunuyorum. Sistemik bakış açısı, danışanın yaşadığı güçlüğü yalnızca bireysel bir belirti olarak değil, içinde bulunduğu ilişkisel örüntülerin bir parçası olarak görmemi sağlıyor.
I serve as an Assistant Professor in the Department of Guidance and Psychological Counseling at Mersin University's Faculty of Education, teaching courses such as Psychopathology, Group Counseling, Psychology of Close Relationships, Personality Theories, Individual Counseling Practicum, and Educational Psychology at undergraduate and graduate levels. My academic training is grounded in systemic and family-based approaches; I believe that understanding a person means considering them together with the web of relationships they inhabit.
My research centers on romantic relationships, toxic relationship dynamics, marriage and divorce processes, marital satisfaction, and the effects of social media use on relationships and emotion regulation. I have developed and adapted psychometric instruments in areas including toxic relationship behaviors, divorce anxiety, and perceived family boundaries. I position my theoretical framework at the intersection of attachment theory, Acceptance and Commitment Therapy (ACT), and systemic family approaches.
Alongside my academic work, I practice as a systemically oriented therapist working with adults. I provide support on a wide range of concerns — primarily romantic relationship and family difficulties, as well as anxiety, depressive symptoms, and challenges related to life transitions. A systemic perspective allows me to see a client's difficulty not merely as an individual symptom, but as part of the relational patterns they are embedded in.
İletişim: Sorularınız ve iş birliği talepleriniz için aliammarkurt@mersin.edu.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Ofisim: Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi, C Blok, 2. Kat.
Contact: For questions and collaboration inquiries, you can reach me at aliammarkurt@mersin.edu.tr. Office: Mersin University Faculty of Education, Block C, 2nd Floor.
YayınlarPublications
Makaleler
Journal Articles
2026
Trapped in the feed: How multiscreen addiction and doomscrolling harm young adults' self-esteem
Kurt, A. A., & Kurt, Ş. — Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 68
İlişkilerin yıkıcı yüzü toksiklik: Toksik İlişki Davranışları Ölçeği'nin Türkçeye uyarlama çalışmasıThe destructive face of relationships, toxicity: A Turkish adaptation study of the Toxic Relationship Behaviors Scale
Kurt, A. A., & Gündüz, B. — Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (65), 321–333
The mediating role of toxic relationship behaviors and perceived romantic relationship quality in the relationship between loneliness and life satisfaction
Kurt, A. A., & Bakır Aygar, B. — Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 617–630
Üniversite öğrencilerinin mutlulukları ile yaşam doyumları arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolüThe mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between happiness and life satisfaction in university students
Bakır Aygar, B., & Kurt, A. A. — Uluslararası İnovatif Eğitim Araştırmacısı, 2(1), 1–26
Genç yetişkinlerde akılcı olmayan romantik ilişki inançları, bilişsel esneklik ve benliğin ayrımlaşması ilişkisinin incelenmesiAn examination of the relationship between irrational romantic relationship beliefs, cognitive flexibility, and self-differentiation in young adults
Kurt, A. A., & Gündüz, B. — Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49(1), 28–44
Üniversite öğrencilerinde evlilik öncesi romantik ilişkilerin değerlendirilmesinde erken dönem uyum bozucu şemaların yordayıcı rolüThe predictive role of early maladaptive schemas in the evaluation of premarital romantic relationships in university students
Körük, S., & Kurt, A. A. — Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 3(5)
Travma Sonrası Grup Temelli Müdahale Programı (TS-GTM): Grup Lideri Uygulama El KitabıPost-Traumatic Group-Based Intervention Program (TS-GTM): Group Leader Practitioner Handbook
Gizir, C. A., Usluoğlu, F., Şahin Yoluk, İ., & Kurt, A. A. — Milli Eğitim Bakanlığı (Ed. M. R. Barın), 212 s.
KitapBook
2022
Psikodinamik aile danışmanlığı yaklaşımlarıPsychodynamic approaches to family counseling
Akbay, S. E., & Kurt, A. A. — Kuram ve Uygulamadan Özel Temalara Aile Danışmanlığı içinde (Ed. B. Çapri & B. Gündüz), Nobel Yayınevi
BölümChapter
2022
Yapısal ve Mental Araştırma Enstitüsü aile danışmanlığı yaklaşımlarıStructural and Mental Research Institute approaches to family counseling
Çapri, B., & Kurt, A. A. — Kuram ve Uygulamadan Özel Temalara Aile Danışmanlığı içinde (Ed. B. Çapri & B. Gündüz), Nobel Yayınevi
BölümChapter
2020
Psikanalitik yaklaşımThe psychoanalytic approach
Gündüz, B., & Kurt, A. A. — Geçmişten Günümüze Kişilik Kuramları içinde (Ed. B. Çapri), Nobel Akademik Yayıncılık
BölümChapter
Bildiriler
Conference Proceedings
2026
Romantik ilişkilerde toksik davranışlara maruz kalmayı yordayan psikolojik değişkenlerPsychological variables predicting exposure to toxic behaviors in romantic relationships
Kurt, A. A. — EJER Congress (Sözlü sunumOral presentation)
2026
Toksik ilişki deneyimlerinin psikolojik iyi oluşa etkisinde dış kontrol odağı ve öz-şefkatin rolüThe role of external locus of control and self-compassion in the effect of toxic relationship experiences on psychological well-being
Kurt, A. A., & Kurt, Ş. — EJER Congress (Sözlü sunumOral presentation)
2026
Bağlanma kaygısının toksik ilişki davranışlarına maruz kalma üzerindeki etkisinde ilişki bağımlılığının aracı, aldatılma deneyiminin düzenleyici rolüThe mediating role of relationship dependency and the moderating role of infidelity experience in the effect of attachment anxiety on exposure to toxic relationship behaviors
Kurt, A. A. — 27. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi27th International Psychological Counseling and Guidance Congress (Sözlü sunumOral presentation)
2025
Çocukluk çağı travmaları ve toksik ilişki davranışlarının duygu düzenleme güçlüğü üzerindeki etkisiThe effect of childhood trauma and toxic relationship behaviors on difficulties in emotion regulation
Kurt, A. A., & Kurt, Ş. — 26. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi26th International Psychological Counseling and Guidance Congress (Sözlü sunumOral presentation)
2023
Genç yetişkinlerde çoklu ekran bağımlılığı ve felaket kaydırmasının benlik saygısını yordayıcı rolüThe predictive role of multiple screen addiction and doomscrolling on self-esteem in young adults
Kurt, Ş., & Kurt, A. A. — EJER Congress (Sözlü sunumOral presentation)
2021
The effect of marriage expectations and marriage anxiety on meaning of marriage
Kurt, A. A., & Gündüz, B. — 22. Uluslararası PDR Kongresi22nd International Counseling and Guidance Congress (Sözlü sunumOral presentation)
2018
Evlilik öncesi ilişkilerin değerlendirilmesinde erken dönem uyumsuz şemaların rolüThe role of early maladaptive schemas in the evaluation of premarital relationships
Körük, S., & Kurt, A. A. — EJER Congress (Sözlü sunumOral presentation)
2018
Ergenlerde akademik erteleme davranışının tükenmişlik ve risk alma davranışı açısından incelenmesiAn examination of academic procrastination in adolescents in terms of burnout and risk-taking behavior
Kurt, A. A., & Gündüz, B. — EJER Congress (Sözlü sunumOral presentation)
Ölçme AraçlarıAssessment Instruments
Geliştirdiğim & uyarladığım ölçekler
Instruments I developed & adapted
Ölçek Kullanımı Hakkında
About Using These Scales
Bu sayfada paylaşılan ölçme araçları, akademik ve bilimsel araştırma amacıyla ayrıca izin alınmaksızın kullanılabilir. Kullanım için tek koşul, ilgili ölçeğin künyesine uygun biçimde atıf yapılmasıdır. Ölçeklerin ticari amaçla kullanımı, değiştirilmesi veya yeniden dağıtımı için lütfen önceden iletişime geçiniz. Tüm kullanımların, ilgili etik kurul onayları ve araştırma etiği ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi beklenir.
The instruments shared on this page may be used for academic and scientific research without requesting further permission. The only condition is appropriate citation of the relevant scale. For commercial use, modification, or redistribution, please get in touch beforehand. All use is expected to be carried out within the framework of the relevant ethics committee approvals and research ethics principles.
TİDÖ
Toksik İlişki Davranışları Ölçeği
Toxic Relationship Behaviors Scale
Romantik ilişkilerde toksik davranış örüntülerini değerlendiren ölçme aracının Türkçe uyarlaması.
Turkish adaptation of an instrument assessing toxic behavior patterns in romantic relationships.
AtıfCite asKurt, A. A., & Gündüz, B. (2025). İlişkilerin yıkıcı yüzü toksiklik: Toksik İlişki Davranışları Ölçeği'nin Türkçeye uyarlama çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (65), 321–333.
BKÖ / DAS
Boşanma Kaygısı Ölçeği
Divorce Anxiety Scale
Evli bireylerde boşanmaya ilişkin kaygıyı ölçen özgün araç.
An original instrument measuring divorce-related anxiety in married individuals.
AtıfCite asKurt, A. A., & Gündüz, B. (2025). The development of the Divorce Anxiety Scale. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 54(3), 1144–1165.
AASÖ
Genç Yetişkinlerde Algılanan Aile Sınırları Ölçeği
Perceived Family Boundaries in Young Adults Scale
Genç yetişkinlerin ailelerindeki sınır algısını değerlendiren özgün ölçme aracı.
An original instrument assessing young adults' perception of boundaries within their families.
AtıfCite asKurt, A. A., & Uzun, N. B. (2023). Development of Perceived Family Boundaries in Young Adults Scale. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 13(69), 160–169.
Yayın aşamasındaIn press
GÖ
Gaslighting Ölçeği
Gaslighting Scale
İlişkilerde gaslighting (gerçeklik çarpıtma) davranışlarına maruz kalmayı değerlendirmeyi amaçlayan ölçme aracı. Yayın süreci tamamlandığında burada paylaşılacaktır.
An instrument assessing exposure to gaslighting (reality-distorting) behaviors in relationships. It will be shared here once the publication process is complete.
Yayın aşamasında
In press
Yayın aşamasındaIn press
KGSÖ
Kısa Günlük Stresörler Ölçeği
Brief Daily Stressors Scale
Günlük yaşamda karşılaşılan stresörleri kısa ve pratik biçimde taramayı amaçlayan ölçme aracı. Yayın süreci tamamlandığında burada paylaşılacaktır.
An instrument designed to screen everyday stressors in a brief and practical way. It will be shared here once the publication process is complete.
Yayın aşamasında
In press
Yayın aşamasındaIn press
PBİÖ
Pozitif Beden İmgesi Ölçeği
Positive Body Image Scale
Ergenlerde pozitif beden imgesini değerlendirmek için geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması tarafımızca yapılan ölçme aracı. Yayın süreci tamamlandığında burada paylaşılacaktır.
An instrument developed to assess positive body image in adolescents, adapted into Turkish by our team. It will be shared here once the publication process is complete.
Yayın aşamasında
In press
Geliştirme aşamasındaIn development
KKÖ
Kompulsif Kaydırma Ölçeği
Compulsive Scrolling Scale
Sosyal medyada kompulsif kaydırma davranışını ölçmeyi amaçlayan, geliştirme süreci devam eden ölçek çalışması. Yayınlandığında burada paylaşılacaktır.
A scale under development measuring compulsive scrolling behavior on social media. It will be shared here upon publication.
Hazırlanıyor
In preparation
Geliştirme aşamasındaIn development
SGKÖ
Sistemik Güç Kaynakları Ölçeği
Systemic Power Sources Scale
İlişkisel ve ailesel sistemler içinde bireyin güç kaynaklarını değerlendirmeyi amaçlayan, geliştirme süreci devam eden ölçek çalışması. Yayınlandığında burada paylaşılacaktır.
A scale under development assessing an individual's sources of power within relational and familial systems. It will be shared here upon publication.
Hazırlanıyor
In preparation
DerslerCourses
Verdiğim dersler & ders dosyaları
Courses & course materials
Ders dosyalarına yalnızca ilgili dersi alan öğrenciler erişebilir. Dönem şifresi ilk derste duyurulur. Şifrenizi girerek sunumlara, izlenceye ve okuma listelerine ulaşabilirsiniz.
Course materials are accessible only to enrolled students. The semester passcode is announced in the first class. Enter your passcode to access slides, the syllabus, and reading lists.
2026–2027 GüzFall
Gelecek dönemUpcoming
Bu dönemin dersleri ve ders dosyaları dönem başında açıklanacaktır.
The courses and materials for this semester will be announced at the start of the term.
2025–2026 BaharSpring
GeçmişPast
2770076
Yakın İlişkiler PsikolojisiPsychology of Close Relationships
Lisans · SeçmeliUndergraduate · Elective
Bağlanma, aşk kuramları, toksik ilişkiler, sosyal medya ve ilişkiler, toplumsal cinsiyet rolleri ve ilişki sonlanması.
Attachment, theories of love, toxic relationships, social media and relationships, gender roles, and relationship dissolution.
2774021
Kişilik KuramlarıPersonality Theories
LisansUndergraduate
Psikanalitik yaklaşımdan hümanistik ve bilişsel-davranışçı kuramlara kişilik kuramlarının karşılaştırmalı incelenmesi.
A comparative survey of personality theories, from psychoanalytic approaches to humanistic and cognitive-behavioral frameworks.
2776030
Davranış Bozuklukları / Psikopatoloji IIBehavioral Disorders / Psychopathology II
LisansUndergraduate
DSM-5 tanı sistemi çerçevesinde başlıca psikopatoloji kategorilerinin ve vaka temelli tanısal değerlendirmenin incelenmesi.
Major categories of psychopathology and case-based diagnostic assessment within the DSM-5 framework.
EBZ401Okullarda RehberlikFormasyonTeacher Training
PFR-038Eğitim Psikolojisi (Formasyon)FormasyonTeacher Training
Öğrenciler İçinFor Students
Kaynaklar & iletişim
Resources & contact
Ofis Saatleri
Office Hours
Görüşme saatlerim her dönem güncellenir. Bu saatlerde ofisime randevusuz uğrayabilirsiniz; yoğunluk durumunda önceden e-posta ile haber vermeniz önerilir.
My office hours are updated each semester. You may drop by during these hours without an appointment; emailing ahead is recommended during busy periods.
Cuma · 10.30 – 12.00Friday · 10:30 – 12:00
İletişim & Randevu
Contact & Appointments
Ofis saatleri dışında görüşmek için e-posta ile randevu talep edebilirsiniz. E-postanızda adınızı, dersinizi/programınızı ve görüşme konusunu kısaca belirtmeniz süreci hızlandırır.
For meetings outside office hours, request an appointment by email. Including your name, course/program, and a brief note on the topic speeds things up.
aliammarkurt@mersin.edu.tr
Eğitim Fakültesi, C Blok, 2. KatFaculty of Education, Block C, 2nd Floor
Destek Kaynakları
Support Resources
Zorlandığınız bir dönemden geçiyorsanız yalnız değilsiniz. Aşağıdaki birimlere başvurabilir, dilerseniz benimle de iletişime geçebilirsiniz.
If you are going through a difficult time, you are not alone. You can reach out to the units below, or contact me if you wish.
Mersin Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi (PDRM): pdrm@mersin.edu.trMersin University Psychological Counseling & Guidance Center (PDRM): pdrm@mersin.edu.tr
Mersin Üniversitesi Güvenlik Birimi: 0 (324) 361 01 15Mersin University Security Unit: 0 (324) 361 01 15
Yapay Zekâ Destekli · Öğrenciler İçinAI-Powered · For Students
İnteraktif Vaka Alıştırması
Interactive Case Exercise
⚠️ Yapay Zekâ Destekli Araç & Etik Kullanım
⚠️ AI-Powered Tool & Ethical Use
Bu alıştırma yapay zekâ destekli bir öğrenme aracıdır; verdiği geri bildirim otomatik olarak üretilir.
Yalnızca bir pratik/öğrenme aracıdır; gerçek süpervizyonun, eğitimin veya profesyonel değerlendirmenin yerine geçmez.
Yapay zekâ geri bildirimi hatalı veya eksik olabilir. Her zaman kendi eleştirel değerlendirmenizle birlikte kullanın.
Buradaki tüm senaryolar hayalidir. Lütfen gerçek danışanlara ait hiçbir bilgi girmeyin — gizlilik ve etik açısından bu çok önemlidir.
This exercise is an AI-powered learning tool; its feedback is generated automatically.
It is only a practice/learning tool and does not replace real supervision, training, or professional assessment.
AI feedback may be inaccurate or incomplete. Always use it alongside your own critical judgment.
All scenarios here are hypothetical. Please do not enter any real client information — this is critical for privacy and ethics.
Aşağıda hayali bir danışan ifadesi göreceksiniz. Bu ifadeye, temel psikolojik danışma becerilerini kullanarak nasıl bir tepki verirdiniz? Cevabınızı yazın; yapay zekâ destekli bir değerlendirme, tepkinizin güçlü yönlerini, geliştirilebilecek noktaları ve daha uygun bir örnek tepkiyi paylaşsın. Yeni bir senaryo için "Başka senaryo" düğmesini kullanabilirsiniz.
Below you will see a hypothetical client statement. How would you respond using basic counseling skills? Write your response; an AI-assisted evaluation will share the strengths of your response, points to improve, and a more suitable example. Use the "Another scenario" button for a new one.
Danışan
Client
YazılarWriting
Yazılar & düşünceler
Writing & reflections
Yakın ilişkiler, sistemik bakış açısı, sosyal medya psikolojisi ve ruh sağlığı üzerine zaman zaman kaleme alacağım yazıları burada paylaşacağım.
From time to time I will share here my writing on close relationships, the systemic perspective, the psychology of social media, and mental health.
Sistemik Bakış · 1 Temmuz 2026 · 8 dk okuma
Sorun kişide değil, ilişkide
Bir kişiyi anlamak istiyorsanız, ona tek başına bakmayı bırakın. Onu içinde bulunduğu ilişkilerle birlikte görün. Çünkü çoğu zaman "sorunlu" sandığımız kişi, aslında sorunlu bir örüntünün en görünür ucundan ibarettir.
Bir düşünün. Evde sürekli öfkelenen bir çocuk var. Herkes onu işaret ediyor: "Problem bu çocukta." Okula gidiyor, terapiste gidiyor, ilaç konuşuluyor. Ama kimse şunu sormuyor: Bu çocuk kimin öfkesini taşıyor? Anne ve baba konuşamadıkları gerginliği evin havasına yaydığında, o gerginliği en çok kim üstlenir? Çoğu zaman en hassas, en sevgi dolu üye. Yani "sorunlu" çocuk, aslında ailenin taşıyamadığı yükü sırtlanan çocuktur.
İşte sistemik bakış açısı tam da burada devreye girer. Bu yaklaşım, bir insanı tek başına, çevresinden kopuk bir "birey" olarak görmeyi reddeder. Bunun yerine der ki: İnsan, içinde bulunduğu ilişkiler ağının bir parçasıdır. Bir davranışı anlamak istiyorsanız, o davranışın hangi ilişki örüntüsü içinde ortaya çıktığına bakın.
Aile bir rüzgâr çanı gibidir
Sistemi anlamak için güzel bir metafor var. Bir rüzgâr çanı düşünün; tavana asılı, birbirine iplerle bağlı parçalardan oluşan o hareketli denge oyunu. Bir parçasına dokunduğunuzda ne olur? Sadece o parça oynamaz. Bütün sistem sallanır, hepsi yeni bir dengeye ulaşana kadar hareket eder.
Aileler de böyledir. Bir üye değiştiğinde, sistemin tamamı etkilenir. Yıllarca sessiz kalan bir eş konuşmaya başladığında, evdeki denge sarsılır. Depresyondaki bir anne iyileşmeye başladığında, bazen ailenin geri kalanı huzursuzlanır, çünkü eski denge bozulmuştur. Bu yüzden sistemik terapist bir kişinin "belirtisine" değil, o belirtinin sistemde neyi dengede tuttuğuna bakar.
Aynı kavgayı neden tekrar tekrar yaşıyoruz?
Çiftlerin en sık sorduğu sorulardan biri budur. "Hep aynı yere geliyoruz." Bir kişi yaklaştıkça diğeri uzaklaşır, uzaklaştıkça beriki daha çok yaklaşmaya çalışır ve bu böyle döner durur. Buna sistemik dilde kısır döngü denir. Kimse kötü niyetli değildir; herkes kendi rolünü, sanki bir dans figürüymüş gibi otomatik olarak oynar.
Burada kritik bir fikir var. Bu döngüde "kim başlattı" sorusunun anlamı yoktur. Çünkü kadının sitemi erkeğin suskunluğunu, erkeğin suskunluğu kadının sitemini besler. Neden ve sonuç iç içe geçmiştir; ilişki dairesel işler, düz bir çizgi gibi değil. Bir kişiyi suçlamak, çemberin tek bir noktasına parmak basıp "işte burası hatalı" demek kadar anlamsızdır.
Peki bu bize ne söylüyor?
Sistemik bakış açısı bizi rahatlatan bir şey söyler: Belki de o kadar bozuk bir insan değilsiniz. Belki de bozuk olan, içinde sıkışıp kaldığınız örüntüdür. Sürekli kaygılı hissettiğiniz bir ilişkide, kaygı sizin karakter kusurunuz değil, o ilişkinin ürettiği bir tepki olabilir. Ortam değişince, çoğu zaman siz de değişirsiniz.
Ama aynı fikir bize bir sorumluluk da yükler. Eğer sorun ilişkideyse, değişim de ilişkiden başlar. Ve işin güzel yanı şu: Bir sistemi değiştirmek için herkesin değişmesini beklemek zorunda değilsiniz. Rüzgâr çanını hatırlayın; tek bir parça farklı hareket etmeye başladığında, bütün sistem yeni bir dengeye doğru kımıldar. Siz dansınızdaki tek bir adımı değiştirdiğinizde, karşınızdaki de eski figürü sürdüremez hale gelir.
Kendinize kızmadan önce bir soru sorun: "Ben mi böyleyim, yoksa bu ilişkinin içinde mi böyle oluyorum?" Bu sorunun cevabı, çoğu zaman hem daha adil hem de daha umut vericidir. Çünkü kişiyi suçlamak yolu kapatır; örüntüyü görmek ise bir kapı aralar.
Yararlanılan Kaynaklar
Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. New York: Jason Aronson.
Minuchin, S. (1974). Families and family therapy. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Watzlawick, P., Beavin, J. H., & Jackson, D. D. (1967). Pragmatics of human communication. New York: W. W. Norton.
Kerr, M. E., & Bowen, M. (1988). Family evaluation: An approach based on Bowen theory. New York: W. W. Norton.
Systemic Perspective · 1 July 2026 · 8 min read
The problem is not in the person, but in the relationship
If you want to understand a person, stop looking at them in isolation. See them together with the relationships they are embedded in. Because the person we call "the problem" is often just the most visible tip of a problematic pattern.
Picture this. There is a child at home who is constantly angry. Everyone points to them: "This child is the problem." They go to school, they see a therapist, medication is discussed. But no one asks the real question: Whose anger is this child carrying? When a mother and father spread the tension they cannot voice into the air of the home, who absorbs that tension the most? Usually the most sensitive, most loving member. In other words, the "problem" child is often the one shouldering a burden the family cannot carry.
This is exactly where the systemic perspective comes in. This approach refuses to see a person as a lone "individual," cut off from their surroundings. Instead it says: A person is part of the web of relationships they live in. If you want to understand a behavior, look at the relational pattern in which it arises.
A family is like a mobile
There is a lovely metaphor for understanding systems. Imagine a mobile, one of those hanging sculptures made of parts connected by strings, held in delicate balance. What happens when you touch one piece? That piece does not move alone. The whole system sways, everything shifts until it settles into a new balance.
Families are like this. When one member changes, the entire system is affected. When a spouse who stayed silent for years begins to speak, the balance at home is shaken. When a depressed mother starts to recover, the rest of the family sometimes grows uneasy, because the old equilibrium has been disturbed. This is why a systemic therapist looks not at a person's "symptom," but at what that symptom is holding in balance within the system.
Why do we keep having the same fight?
This is one of the most common questions couples ask. "We always end up in the same place." One person moves closer, the other pulls away; the more one withdraws, the harder the other tries to approach, and round it goes. In systemic language this is called a vicious cycle. No one is acting in bad faith; each simply plays their role automatically, like steps in a dance.
Here is the crucial idea. In this cycle, the question "who started it" is meaningless. The wife's reproach feeds the husband's silence, and his silence feeds her reproach. Cause and effect are intertwined; relationships work in circles, not straight lines. Blaming one person makes as little sense as pointing to a single spot on a circle and declaring "this is where it went wrong."
So what does this tell us?
The systemic perspective offers something reassuring: Maybe you are not such a broken person after all. Maybe what is broken is the pattern you are stuck inside. In a relationship where you feel constantly anxious, that anxiety may not be a flaw in your character but a response the relationship produces. Change the context, and often you change too.
But the same idea also hands us a responsibility. If the problem lies in the relationship, then change begins in the relationship too. And here is the good part: to change a system, you do not have to wait for everyone else to change. Remember the mobile; when a single piece begins to move differently, the whole system shifts toward a new balance. When you change just one step in your dance, the other can no longer keep performing the old figure.
Before turning on yourself, ask one question: "Am I like this, or do I become like this inside this relationship?" The answer is usually both fairer and more hopeful. Because blaming the person closes a door; seeing the pattern opens one.
References
Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. New York: Jason Aronson.
Minuchin, S. (1974). Families and family therapy. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Watzlawick, P., Beavin, J. H., & Jackson, D. D. (1967). Pragmatics of human communication. New York: W. W. Norton.
Kerr, M. E., & Bowen, M. (1988). Family evaluation: An approach based on Bowen theory. New York: W. W. Norton.